Avrupa Birliği Komisyonu 2009 Türkiye İlerleme Raporunun, Engelli Hakları Sözleşmesi ile ilgili üç maddesi şöyle:

•    Zihinsel engelliler ile ilgili alanlarda gelişme kaydedilmemiştir. Zihinsel engellilerin hakları, kendilerine tedavi olma ya da olmama seçeneğinin verilmesi konularındaki sorunlar devam etmektedir.
•    Zihinsel engellilerin rızası dışında hastahaneye kapatılmalarını engellemek üzere Medeni Kanun’da değişiklik yapılmamıştır.
•    Zihinsel engellilerle ilgilenen sağlık kuruluşlarını denetleyen bir makam bulunmamaktadır.

Ülkemizde zihinsel engellilerin tedavileriyle ilgili programların geliştirilmesi, gönüllü çalışmaların artırılması, insaların teşvik edilmesi ve hastaların bulunduğu fiziki koşulların iyileştirilmesi gerekmektedir.

Sağlıklı yaşamak ve bunun yanında sağlığımızı tehdit edebilecek her türlü riske karşı sosyal güvence altında olmak nasıl sosyal bir hak ise, hasta ve/veya özürlü duruma düşmüş insanların yeniden toplumsal hayata dönebilmelerini sağlayan tıbbi, mesleki ve psiko-sosyal rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmak da son derece önemli bir haktır. Sosyal güvenlik sistemi içinde yer alamayan ve dolayısıyla sağlık güvencesine de sahip olamayan ailelerin, dünyaya engelli çocuk getirme ihtimallerinin daha yüksek olduğunu varsaydığımızda; toplum içinde yaşayan tüm fertlere, özellikle risk faktörü taşıyan kesimlere yönelik bütün koruyucu sağlık hizmetlerinin, ücretsiz olarak götürülmesi acildir.

Nüfusumuzun %12.24’ünü teşkil eden engelli vatandaşlarımızın karşılaştığı sorunlar, hepimizin sorunlarıdır. Ekonomik ve kültürel yönden zayıf olan ailelerde yetişen çocuklarda, yanlış yetiştirme, yetersiz beslenme, motivasyon eksikliği, ihmal edilme, ilgisizlik, imkansızlık, gibi bir çok olumsuz faktörlerden dolayı zihinsel duraklama ve/veya gerileme görülebilmektedir.

Özgünlüğünüz için bir yaratıcılık egzersizi…

Bilgi ve teknoloji 21.yüzyılın dünyasında hemen herşeyi etkiliyor, değiştiriyor, hızı ise başdöndürüyor… Modern toplumların yaşamında bilişimin etkilemediği bir alan neredeyse yok. O nedenle çağımızın adı, aynı zamanda bilişim çağı. Bu çağda yaşanabilir, ekolojik bir dünya için zayıfların, yoksulların, güçsüzlerin, çocukların, yaşlıların, yetersizliği olan bireylerin (engellilerin) veya genel olarak dezavantajlı grupların yaşamlarının iyileştirilmesi için bilişimciler çeşitli katkılar yapabilirler. Bunu da bu gruplara ilgi göstererek, dikkat ederek sağlayabiliriz. Varsayın ki bu kendi gelişiminiz, özgünlüğünüz için bir yaratıcılık egzersizidir. Program yazarken, tasarım yaparken, analizlerinizde ortaya çıkacak ürünü engellilerin de kullanabileceğini ya da benzer ürünü engelliler için de tasarlayabileceğinizi hatırlayın lütfen… Anımsamak ve düşünmek bilişimcilerin engellilerin dünyasına yapacağı katkıların ilk adımıdır ve bu adım bir sonrakini de bizlere attıracaktır.

Hepinizi Sevgiyle Selamlıyorum

Kemal ATEŞ
ka@kemalates.com